نظرسنجی
زردبند

علمی - پژوهشی

مقالات علمی - پژوهشی تالیف دکتر رضا امیدبیگی

دکتر رضا امیدبیگی در سال 1336 در تهران چشم به جهان گشود. وی تحصیلات ابتدایی و متوسطه را در رشته علوم طبیعی در همین شهر به پایان رساند و تحصیلات دانشگاهی را در رشتۀ زیست‌شناسی گرایش علوم گیاهی در دانشگاه تهران به پایان برد و در این دانشكده در رشتۀ مذكور شاگرد ممتاز شناخته شد. به همین دلیل، به اخذ بورس تحصیلی نائل گردید. برای…

بیشتر

پژوهشی

تولید حشره کش پیرِتر در شرایط خانگی

ترجمه: مهندس سعدی کرمی

پیرتر یک حشره‎کش گیاهی است که به صورت تجاری از دو گونه گیاهی Chrysanthemum cinerariaefolium و به میزان کمتر از Chrysanthemum coccineum بدست می‎آید. خواستگاه این دو گونه را اروپای شرقی می‎دانند. گل پیرتر منبع مهم ترکیب حشره‎کش گیاهی یعنی پیرترین می‎باشد. در حال حاضر گونه اول به صورت اقتصادی در کوهستان‎های کنیا، تانزانیا، تاسمانی و اکوادر کشت می‎شود. هدف از این مقاله توضیح چگونگی…

بیشتر

پیرِتر: حشره کش ارگانیک و ایمن

گردآوری و ترجمه: مهندس سعدی کرمی

پیرتر با نام علمی Chrysantemum cinerariaefolium گیاهی علفی و چندساله از تیره Asteraceae (تیره کاسنی) است که 10 تا 15 سال عمر می‎کند و بومی سواحل شرقی دریای آدریاتیک است و گستره آن بصورت طبیعی از ایتالیا تا شمال آلبانی، مناطق کوهستانی کرواسی، بوسنی و مونته نگرو می‎باشد. گل پیرتر منبع مهم ترکیب حشره‎کش گیاهی یعنی پیرترین می‎باشد. بصورت تجاری پیرترین را از دو گونه…

بیشتر

استفاده از گیاهان در صنایع آرایشی و بهداشتی

دکتر رضا امیدبیگی

گياهان به عنوان اولين حلقه تشكيل دهنده زنجيره اكولوژي، نقش مهمي را در زندگي بشر ايفاء مي‌كنند. انسان بدليل نيازهاي روزمره خويش، به گياهان وابستگي كامل داشته و اين نياز انسان را ملزم نموده است تا به ياري روش‌هاي علمي و دانش موجود، اطلاعات بيشتري را در مورد گياهان كسب نمايد. مطالعات سازمان بهداشت جهاني (WHO) نشان مي‌دهد كه 80 درصد جمعيت جهان از نظر…

بیشتر

راعی و کاربرد آن در صنایع آرایشی و بهداشتی

مهندس محمدرضا باستان - دکتر رضا امیدبیگی

گياه گل راعي (St. John’s Wort) يكي از گياهان ارزشمند طبيعت است كه جوامع مختلف بشري از روزگاران قديم تا كنون از خواص گوناگون آن بهره برده اند. در اعصار گذشته اين گياه جايگاه ويژه اي را در افسانه ها و خرافات مردم داشته و اعتقاد بر آن بوده است كه آويختن گلهاي اين گياه در خانه باعث مصون ماندن اهل خانه از آسيب ارواح…

بیشتر

جایگاه همیشه بهار در فرآورده های آرایشی و بهداشتی

مهندس محمدرضا باستان - دکتر رضا امیدبیگی

گياه هميشه بهار (Pot marigold) از مدتها پیش به عنوان يك گياه زينتي مورد توجه بوده است. از اواخر قرن هجدهم پس از آنکه محققین به وجود مواد موثره موجود در گلچه های آن پی بردند این گیاه به عنوان یک گیاه دارویی ارزشمند مورد توجه قرار گرفت، بطوری که در حال حاضر در اکثر کتب علمی معتبر به خواص درمانی آن اشاره شده است.…

بیشتر

تنـوع فيـتوشيـميايي باريـجه در ايـران

ژرژ بتی - ماتیاس اشمیت - مایکل تامسن - هروه کازابیانکا - دکتر رضا امیدبیگی

بيش از 20 گونه از جنس Ferula از خانواده Apiaceae در ايران رشد مينمايد و اغلب آنها صمغ‌هايي توليد ميكنند كه داراي خصوصيات فيتوشيميايي متفاوت از يكديگر ميباشند. پراكنش آنها در سراسر مناطق كوهستاني و نواحي كوهپايه‌اي با آب و هواي نيمه بياباني امتداد دارد.

بیشتر

اطلاعاتی در خصوص گیاهان دارویی - قابل توجه پزشکان و داروسازان

ترجمه و اقتباس: وحید گرجی

امروزه گیاه دارویی به گیاهی گفته می شود که دارای ویژگی خاصی برای سلامتی انسان و یا حتی حیوان باشد و در فارماکوپه اروپایی به گیاهی اطلاق می شود که حداقل قسمتی از آن دارای خواص دارویی باشد. کمتر دیده می شود که تمامی قسمت های یک گیاه دارای خاصیت دارویی باشد (مانند سرخارگل یا "اکیناسه پورپورئا" که از ریشه تا پیکر رویشی و گل…

بیشتر

زیره: ضد نفخ، یار شما در کاهش وزن

صدیقه تنها - وحید گرجی

زیره (یا زیره سبز) گیاهی است بوته ای و علفی، با نام علمی Cuminum cyminum متعلق به تیره چتریان، که منشاء آن مناطق شرقی دریای مدیترانه بویژه دره نیل و آسیای صغیر گزارش شده است.
قسمت مورد استفاده این گیاه میوه های آن است که سرشار از اسانس (5/2 تا 4 درصد) می باشد و خاصیت دارویی دارد، هر چند سایر قسمتهای گیاه نیز…

بیشتر

زنجبیل: ضد تهوع، ضد التهاب، ضد سرطان

صدیقه تنها - وحید گرجی

زنجبیل با نام علمی Zingiber officinale از دیرباز مورد توجه اقوام مختلف قرار داشته است. محققین معتقدند که نام آن ریشه سانسکریتی دارد و از کلمه "Singavera " به معنی «چوب به شکل شاخ» می باشد و حاکی از شاخی شکل بودن ریزوم های این گیاه است.

منشاء این گیاه جنوب هند و آسیا (چین) گزارش شده است و حدود 6000 سال است…

بیشتر

زعفران: ضد افسردگی، نشاط آور و ضد سرطان

صدیقه تنها - وحید گرجی

زعفران با نام علمی "Crocus sativus" گیاهی علفی، چند ساله، نیمه گرمسیری و کم توقع است و در مناطقی که دارای زمستان های ملایم و تابستان های گرم و خشک باشد به خوبی می روید. این گیاه متعلق به تیره زنبق می باشد. این گیاه دارای گلهای زیبای بنفش رنگ و کلاله ای قیفی شکل به رنگ عنابی است. طول هر رشته کلاله بوقی شکل…

بیشتر

سنبل الطیب: آرامبخش اعصاب

صدیقه تنها - وحید گرجی

سنبل الطیب از گیاهان دارویی شناخته شده در طب باستان و مدرن است. خواص ریشه این گیاه توسط بقراط، دیوسکوریدس، ابوعلی سینا و سایر حکمای بزرگ به تفصیل بر شمـرده شـده اسـت. ریـشـه سنبل الطیب در طب سنتی ایران که به آن "علف گربه" نیز اطلاق می شود به عنوان آرامبخش اعصاب، خواب آور، ضد تشنج، درمان افسردگی و همچنین برای کمک به هضم بهتر…

بیشتر

سیر : محافظ قلب و عروق

صدیقه تنها - وحید گرجی

سیر با نام علمی Allium sativum از قدیمی ترین سبزی هایی است که توسط بشر کشت می شده است. منشاء این گیاه آسیای میانه گزارش شده و گفته می شود قدمت استفاده از آن به بیش از پنج هزار سال پیش بر می گردد (در کاوش های باستانی آثار سیر متعلق به 3750 سال قبل از میلاد مسیح یافت شده است).

در مصر باستان…

بیشتر

رزماری یا اکلیل کوهی

صدیقه تنها - وحید گرجی

اکلیل کوهی با نام علمی Rosemarinus officinalisگیاهی است همیشه سبز، که در منابع علمی معتبر از برگها و اسانس آن به عنوان دارو یاد شده و خواص درمانی آن مورد تاکید قرار گرفته است.

مواد موثره این گیاه ضد باکتری و ضد قارچ بوده و از خاصیت آنتی اکسیدانی قوی برخوردار است.

بیشتر

گل محمدی: ضد استرس و ضد افسردگی

صدیقه تنها - وحید گرجی

گل محمدی “Rosa damascena” گونه خاصی از گل سرخ بوده و گیاهی درختچه ای، چند ساله متعلق به تیره گل سرخ است. بر اساس سنگواره های بدست آمده مربوط به 40 میلیون سال پیش گل سرخ از دوره سوم زمین شناسی روی زمین وجود داشته است و گونه های مختلف آن متناسب با شرایط اقلیمی شکل گرفته اند.

کشت گل سرخ در چین به…

بیشتر

گیاه دارویی رازیانه: منبع استروژن های گیاهی

صدیقه تنها - وحید گرجی

رازیانه گیاهی چند ساله، علفی، معطر از خانواده چتریان است که منشأ آن نواحی مدیترانه بوده و در بسیاری کشورها از جمله کشورهای جنوب اروپا، ایران و هند کشت می گردد.

رازیانه از قدیمی ترین گیاهان ادویه ای است. مردم مصر، یونان و روم باستان خواص دارویی آنرا می شناختند. دیوسکوریدس و سقراط حکیم آنرا برای زنان شیرده تجویز می نمودند و به علاوه…

بیشتر

اسطوخودوس

صدیقه تنها - وحید گرجی

اسطوخودوس از گیاهان دارویی تیره نعناع میباشد.

نام علمی این گیاه لاواندولا است که از ریشه لاتین"Lavare" (به معنای شوینده و تمیز کننده) گرفته شده است، زیرا در گذشته از این گیاه برای معطر کردن لباس های شسته شده استفاده می کردند.

نام فارسی اسطوخودوس نیز از لغت لاتین استوخاس (که در انگلیسی Stoechas گفته میشود) اخذ شده و در حال حاضر به…

بیشتر

نعناع فلفلی: درمانی برای سندروم روده تحریک پذیر(IBS)

صدیقه تنها - وحید گرجی

نعناع یکی از معروفترین گیاهان دارویی جهان بوده و از آن دهها گونه مختلف شناسایی شده است که تعداد کمی از آنها ارزش دارویی دارند. باستان شناسان برگهای خشک نعناع را در اهرام مصر یافته اند که مربوط به سه هزار سال پیش است. بقراط حکیم و ارسطو از آن به عنوان آرام بخش و ضد درد استفاده می نمودند.

تا قرن هفدهم از…

بیشتر

مورد: دشمن آکنه، تبخال و زونا

صدیقه تنها - وحید گرجی

مورت یا مورد با نام علمی Myrtus communis درختچه ای همیشه سبز و بسیار زیباست که اغلب گرما پسند بوده و در مناطق گرمسیری ایران و نواحی مدیترانه ای و به ندرت در نواحی معتدل می روید.

این درختچه از زمان های قدیم مورد توجه و استفاده اقوام مختلف از جمله ایرانیان، یونانیان و رومیان بوده و جنبه تقدس داشته، در کنار زیارتگاه ها…

بیشتر

بابونه گاوی

صدیقه تنها - وحید گرجی

بابونه گاوی با نام علمی "تاناستوم پارتنیوم" (که در فارسی به نام بابونه کبیر، بابونه گاو چشم و یا گل مینا نیز معروف است) از گیاهان دارویی ارزشمندی است که از دیرباز مورد توجه بشر قرار داشته است. منشاء رویش این گیاه مناطق غرب ایران و عراق گزارش شده است.

بیشتر

مریم گلی : میراثی از طب قدیم

صدیقه تنها - وحید گرجی

گیاه مریم گلی از روزگاران کهن در مجموعه گیاهان طبی یونانی ها و رومی ها قرار داشته است. حکمای یونان چون تئوفراست و دیوسکوریدس در آثار خود از این گیاه نام برده اند و رومی ها به آن "گیاه مقدس" لقب داده بودند و برای برداشت این گیاه مراسم ویژه ای داشتند که طی آن لباس سفید بر تن کرده و با تقدیم نان و…

بیشتر

گیاه دارویی ختمی: مرهم سرفه و آسم

صدیقه تنها - وحید گرجی

ختمی (با نام علمی Althaea rosea) گیاهی مدیترانه ای است که منشاء آن خاور میانه گزارش شده است. گفته می شود این گیاه ابتدا در قرون وسطی و در پی جنگهای صلیبی به اروپا وارد شد و سپس پیشروی امپراطوری عثمانی در شرق اروپا طی قرون 15 و 16 میلادی، موجب انتشار بیشتر آن در اروپا شد. این گیاه در ایران بصورت وحشی می روید.…

بیشتر

گیاه دارویی کتان حامی قلب و عروق

صدیقه تنها - وحید گرجی

کتان یا بزرک از گیاهان دارویی و صنعتی شناخته شده ای است که از زمان های بسیار دور مورد توجه بشر بوده است. در کشور گرجستان در غارهایی که متعلق به دوران ما قبل تاریخ بوده است کتان های خشک شده ای کشف شده که به 30 هزار سال قبل از میلاد مسیح تعلق داشته اند. همچنین در کشور سوئیس دانه های خشک کتان مربوط…

بیشتر

کدوی تخمه کاغذی (معروف به کدوی طبی)

صدیقه تنها - وحید گرجی

اعجاز گیاهان دارویی از روزگاران کهن در میان بشر مورد توجه بسیار بوده است و انسان در طول تاریخ موفق به کشف آثار معجزه آسای گیاهان دارویی در درمان بیماری های مختلف شده است. لیکن اثرات سریع داروهای شیمیایی باعث شد تا در یک دوره، تجربیات حاصل از داروهای گیاهی به بوته فراموشی سپرده شود. امروزه، با مشخص شدن عوارض جانبی داروهای شیمیایی و بعضاً…

بیشتر

گل راعی

صدیقه تنها - وحید گرجی

گیاه گل راعی که در زبان فارسی به نام های علف چای، هوفاریقون و هزار چشم نیز معروف است از گیاهان دارویی رایج و شناخته شده از زمان های قدیم تا به امروز است.

نام هزار چشم به دلیل ظاهر برگهای این گیاه است: چنانچه برگ گل راعی در مقابل نور قرار گیرد نقاط فراوان بسیار کوچک و شفافی مانند سوراخ مشاهده می شود.…

بیشتر

گیاه دارویی گزنه

صدیقه تنها - وحید گرجی

گزنه گیاهی علفی، چند ساله، متعلق به تیره گزنه و با نام علمیUrtica dioica است. برگها دندانه دار بوده و به صورت متقابل روی ساقه قرار گرفته اند. برگها و ساقه پوشیده از کرکهای زبر و گزنده هستند . این کرکها در انتهای خود دارای نوک تیز از جنس سیلیس هستند که موجب می شود در پوست حیواناتی که به آن نزدیک شوند فرو رفته…

بیشتر

سرخارگل (اکیناسه): تقویت کننده سیستم ایمنی بدن

صدیقه تنها - وحید گرجی

سرخارگل گیاهی علفی و چند ساله از تیره کاسنی است. گلهای زیبای این گیاه زینتی و دارویی معمولاً به رنگهای ارغوانی، صورتی، قرمز ارغوانی، زرد و نارنجی است. از این رو این گیاه در بسیاری از پارکها و باغها کشت می گردد. گونه های مختلفی از این گیــــاه دارای خواص دارویی هـستند که مــهم تـــــرین آنـها "Echinacea purpurea" و "E.angustifolia" و "E. pallida" می باشند.

بیشتر

گیاه دارویی دم اسب

صدیقه تنها - وحید گرجی

گیاه دم اسب یک گیاه دارویی است که یادگار دوران ماقبل تاریخ است و از 270 میلیون سال پیش روی زمین وجود داشته است. نام علمی آن Equisetum از کلمه لاتین Equus به معنی" اسب" و seta به معنی "مو" که اشاره به دم دارد مشتق شده است.

دم اسب گیاهی علفی، دائمی، بند بند و ریزوم دار است و ریزوم آن حامل…

بیشتر

دارچین: ضد دیابت، کاهش دهنده وزن

صدیقه تنها - وحید گرجی

دارچین با نام علمی Cinnamomum verum درختی همیشه سبز به ارتفاع 5 تا 7 متر است که از تمام قسمتهای آن بویی مطبوع استشمام می شود. این گیاه بومی سری لانکا و جنوب هند است و در مناطق حاره می روید. پوست درخت دارچین قسمت دارویی آن به شمار می رود و در هنگام بارندگی که شیره آن به حداکثر می رسد، جمع آوری می…

بیشتر

بابونه، مرهم سبز

صدیقه تنها - وحید گرجی

انسان هر چه به طبیعت نزدیکتر شود سالم تر شده، بیشتر عمر میکند. انسان جزئی از طبیعت است و معمولاً برای هر بیماری، در طبیعت درمانی هست.

از جمله داروهای طبیعی گیاه بابونه است که یکی از گیاهان دارویی منتخب سازمان جهانی بهداشت WHO محسوب میگردد. بابونه با نام علمی Matricaria chammomilla گیاهی یکساله، دائمی و کوچک است که ارتفاع آن بسته به…

بیشتر

آویشن، مرهم سبز

صدیقه تنها - وحید گرجی

ما ایرانی ها سالهاست به شیوه مادران و پدران خود استفاده از گیاهان با خاصیت دارویی و شفابخش را گاه با مجوز پزشک و گاهی نیز بر اساس تجربه، آموخته ایم و به کار می گیریم. امروزه با شناخت بیشتر از خواص و اثرات گیاهان، محصولات متنوعی تولید میشوند. یکی از با ارزشترین این گیاهان آویشن است.
ذکر این نکته نیز ضروری است…

بیشتر

انجدان رومی: دافع سنگ کلیه

صدیقه تنها - وحید گرجی

گیاه دارویی انجدان رومی با نام علمی Levisticum officinale از تیره چتریان و از قدیمی ترین گیاهان دارویی و ادویه ای به شمار می رود. منشاء این گیاه آسیای میانه و نواحی شرق مدیترانه گزارش شده است.
دیوسکوریدس، پزشک و گیاه شناس یونانی قرن اول میلادی، این گیاه را بخوبی می شناخته و از آن نام برده است. رومیان باستان میوه آنرا برای هضم…

بیشتر